Η κλιματική αλλαγή, η ρύπανση, η ενεργειακή κρίση και η απώλεια της βιοποικιλότητας είναι προκλήσεις του σήμερα. Και οι Επιστήμες Περιβάλλοντος βρίσκονται στο επίκεντρο της προσπάθειας για την αντιμετώπισή τους.

Πρόκειται για ένα διεπιστημονικό πεδίο που συνδυάζει γνώσεις από τη βιολογία, τη φυσική, τις γεωεπιστήμες, αλλά και την οικονομία και τη διοίκηση. Στόχος είναι η κατανόηση των περιβαλλοντικών προβλημάτων και, κυρίως, η ανάπτυξη πρακτικών και εφαρμόσιμων λύσεων.

Πού μπορεί να εργαστεί ένας απόφοιτος;
Η μετάβαση σε μια πιο βιώσιμη οικονομία δημιουργεί νέες ανάγκες και επαγγελματικές ευκαιρίες σε πολλούς κλάδους. Σύμφωνα με έρευνα της McKinsey για την Ευρώπη, μόνο οι τομείς των κατασκευών, των μεταφορών και των τροφίμων μπορούν να δημιουργήσουν επενδυτικές ευκαιρίες άνω των 1,8 τρισ. ευρώ ετησίως έως το 2030.

Στον κατασκευαστικό τομέα, οι αλλαγές που έρχονται αφορούν νέα υλικά, νέες διαδικασίες και κτίρια που θα είναι πολύ πιο φιλικά προς το περιβάλλον. Οι επιστήμονες περιβάλλοντος θα συμμετέχουν σε ελέγχους και πιστοποιήσεις, σε μελέτες για την προστασία του εδάφους, του υδροφόρου ορίζοντα και της βιοποικιλότητας. Θα εργαστούν σε δημόσιους φορείς που χαράσσουν πολιτική ή σχεδιάζουν στρατηγικές, αλλά και σε ιδιωτικές εταιρείες που επιδιώκουν συμμόρφωση με τις ευρωπαϊκές οδηγίες για «πράσινες» κατασκευές — όπως τα "παθητικά κτίρια" (ένα Παθητικό Κτίριο χρησιμοποιεί έως και 90% λιγότερη ενέργεια για θέρμανση και ψύξη από τα συμβατικά κτίρια).

Στον τομέα των μετακινήσεων, η ραγδαία εξάπλωση των ηλεκτρικών οχημάτων θα απαιτήσει ριζική αναδιοργάνωση των δημόσιων και ιδιωτικών υποδομών. Από τις πιλοτικές εφαρμογές φόρτισης έως τη συνολική αναδιαμόρφωση του αστικού τοπίου, οι επιστήμονες περιβάλλοντος θα συμμετέχουν στον σχεδιασμό, στην ιεράρχηση των επενδύσεων, στην κατανομή κονδυλίων και στην παρακολούθηση της επίτευξης των περιβαλλοντικών στόχων — κυρίως μέσα από δημόσιους φορείς, αλλά και σε συνεργασία με δήμους και ιδιωτικές εταιρείες.

Στον κρίσιμο τομέα των τροφίμων, οι εξελίξεις αφορούν τόσο την παραγωγή όσο και τη συσκευασία. Η μετάβαση σε μεθόδους καλλιέργειας που χρησιμοποιούν λιγότερο νερό και ενέργεια και η ανάπτυξη συσκευασιών με υψηλή ανακυκλωσιμότητα είναι απαραίτητες για ένα βιώσιμο διατροφικό μοντέλο. Οι επιστήμονες περιβάλλοντος θα βρεθούν στην πρώτη γραμμή — στον σχεδιασμό νέων διαδικασιών, στη συγγραφή πολιτικών, στον έλεγχο, στην πιστοποίηση, αλλά και στην εφαρμογή αρχών κυκλικής οικονομίας και τη διεκδίκηση περιβαλλοντικών χρηματοδοτήσεων.

Και αυτοί είναι μόνο τρεις από τους πολλούς τομείς στους οποίους υπάρχει ζήτηση για περιβαλλοντική εξειδίκευση. Ενέργεια, τουρισμός, δημόσια υγεία, διαχείριση αποβλήτων, υποδομές, εκπαίδευση και επιχειρηματικότητα είναι μερικές ακόμη επιλογές.

Ένα πτυχίο στις Επιστήμες Περιβάλλοντος δεν είναι απλώς σπουδές με προοπτική. Είναι επένδυση στο μέλλον — το δικό σου, και του πλανήτη.

Χρειάζεται πτυχίο Επιστημών Περιβάλλοντος; Όχι απαραίτητα.
Ένα πρώτο πτυχίο σε άλλο αντικείμενο, όπως Οικονομικά, Μηχανική, Βιολογία, Χημεία ή Διοίκηση Επιχειρήσεων, μπορεί να αποτελέσει βάση για μια καριέρα στον περιβαλλοντικό τομέα. Η εξειδίκευση μπορεί να αποκτηθεί στη συνέχεια μέσω μεταπτυχιακών σπουδών, επαγγελματικής κατάρτισης ή εξειδικευμένων σεμιναρίων.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό επειδή τα περιβαλλοντικά ζητήματα είναι από τη φύση τους διεπιστημονικά. Οι επαγγελματίες χρειάζεται συχνά να συνδυάζουν επιστημονικές γνώσεις με δεξιότητες σε δεδομένα, τεχνολογία, διοίκηση, οικονομία και σχεδιασμό πολιτικής.

Ενδεικτικά «πράσινα» επαγγέλματα
Οι επαγγελματικές επιλογές είναι πολλές:

• μηχανικοί περιβάλλοντος
• σύμβουλοι κλιματικής προστασίας ή περιβαλλοντικών κρίσεων
• υπεύθυνοι σύγχρονων καλλιεργιών (υδροπονιών/βιολογικών καλλιεργειών, κ.ά)
• τεχνικοί εγκατάστασης αντιρρυπαντικών συστημάτων
• επαγγελματίες εγκατάστασης και συντήρησης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας
• υδρολόγοι ή ειδικοί στη μελέτη της ατμόσφαιρας
• σύμβουλοι σχεδιασμού “έξυπνων/πράσινων” ή "παθητικών" κτιρίων ή και “έξυπνων/πράσινων” πόλεων
• ειδικοί Τεχνητής Νοημοσύνης σε περιβαλλοντικές εφαρμογές
• ειδικοί τεχνικών ανακύκλωσης 
• διαχειριστές ρύπων, αποβλήτων και ανανεώσιμων υλικών
• σύμβουλοι περιβαλλοντικής ανάπτυξης 
• σύμβουλοι βιώσιμης επιχειρηματικότητας

Και στον δημόσιο τομέα;
Στην Ελλάδα, οι απόφοιτοι σχετικών Τμημάτων μπορούν, ανάλογα με τα τυπικά προσόντα και την εκάστοτε προκήρυξη, να διεκδικήσουν θέσεις στον κλάδο ΠΕ Περιβάλλοντος μέσω διαδικασιών του ΑΣΕΠ.

Οι θέσεις μπορεί να αφορούν περιβαλλοντικό σχεδιασμό, εποπτεία και έλεγχο, διαχείριση έργων, περιβαλλοντική πολιτική και προστασία φυσικών πόρων.

Διδασκαλία στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση
Μια ακόμη επαγγελματική επιλογή για τους/τις αποφοίτους των Επιστημών Περιβάλλοντος είναι η διδασκαλία στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Η ένταξη στο Δημόσιο Σχολείο γίνεται μέσω διαγωνισμών του Α.Σ.Ε.Π., είτε με συμμετοχή σε γραπτές εξετάσεις, είτε μέσω μοριοδοτούμενων πινάκων.

Οι πτυχιούχοι των Τμημάτων Περιβάλλοντος εντάσσονται στον κλάδο ΠΕ88 – Γεωπονίας, Διατροφής και Περιβάλλοντος, και ειδικότερα στον υποκλάδο ΠΕ88.05 – Φυσικού Περιβάλλοντος.

Για τον διορισμό στην Εκπαίδευση απαιτείται, επιπλέον, παιδαγωγική και διδακτική επάρκεια. Αυτή μπορεί να καλύπτεται:

• είτε από πτυχίο της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. 
• είτε από σύγχρονα πανεπιστημιακά προγράμματα που περιλαμβάνουν Παιδαγωγική Επάρκεια
• είτε από αναγνωρισμένο μεταπτυχιακό πρόγραμμα στον τομέα της Εκπαίδευσης.

Φυσικά, οι απόφοιτοι/ες Επιστημών Περιβάλλοντος μπορούν να εργαστούν και στην ιδιωτική εκπαίδευση (φροντιστήρια, ιδιωτικά σχολεία, ΣΑΕΚ-ΙΕΚ) χωρίς συμμετοχή σε διαδικασία του ΑΣΕΠ.

Ένα πτυχίο - πολλές διαδρομές
Οι Επιστήμες Περιβάλλοντος δεν οδηγούν σε ένα μόνο επάγγελμα. Προσφέρουν ένα ευρύ επιστημονικό υπόβαθρο που μπορεί να αξιοποιηθεί σε διαφορετικούς κλάδους, από την ενέργεια και τις υποδομές μέχρι την έρευνα, τη δημόσια διοίκηση και την επιχειρηματικότητα.

Για να βρεις όλα τα μεταπτυχιακά που υπάρχουν σε Ελλάδα & Κύπρο στον κλάδο των Επιστημών Περιβάλλοντος, ψάξε στη μηχανή αναζήτησης του eduguide, γράφοντας τις αντίστοιχες λέξεις-κλειδιά (π.χ. «Περιβάλλον», «Γεωπονία» κλπ).

Περισσότερες πληροφορίες για τις σπουδές στις Επιστήμες Περιβάλλοντος μπορείς να βρεις εδώ.